Bestaat God? De kerkdienst, de liturgie, de preek – ze zijn niet de plek om die vraag ‘objectief’ aan de orde te stellen. Want in de kerkdienst wordt de relatie tussen God en mens, met al z’n ups en downs, verondersteld en gevierd. Maar buiten de liturgie kan en mag die vraag wel degelijk klinken.

In de geschiedenis van het westerse denken was de vraag naar het bestaan van God eeuwenlang een gemeenschappelijk thema van de filosofie en de zgn. natuurlijke theologie. In die periode, zo tussen de 11e en de 19e eeuw, waren de ‘Godsbewijzen’, d.w.z. de redelijke bewijzen voor het bestaan van (een) God(heid), een filosofisch bekend en theologisch aanvaard fenomeen. Dat gold zowel voor de rooms-katholieke als de reformatorische traditie.

Met de filosoof Immanuel Kant (1724-1804) treedt in die verbinding van geloof en kennis een aardverschuiving op: volgens Kant heeft geloof geen betrekking op (logische) kennis, maar heeft geloof te maken met de vrijheid die de mens nodig heeft om ethisch te handelen.
Deze ‘verkaveling’ van geloof en kennis vond niet overal navolging. Binnen de theologie rees verzet tegen de reductie van het geloof tot ethiek. En filosofisch was er een stroming die kritisch stond tegenover deze Kantiaanse boedelscheiding omdat daarin de eenheid van het (menselijke) leven geweld wordt aangedaan.

Deze laatstgenoemde opvatting vindt ook in onze tijd op een nieuwe manier navolgers. Niet alleen in esoterische stromingen, maar ook bij beoefenaars van de exacte wetenschappen. Daarbij gaat het niet altijd over een christelijk godsbegrip, maar gaat het in elk geval over de relatie van materie en geest. In dat verband zijn bijvoorbeelden te noemen: ‘Hoe de stof de geest kreeg’ van de Nederlandse medicus Arie Bos, en ‘Op de grens van geest en stof’ van de Amerikaanse kernfysicus Lawrence W. Fagg.

In twee bijeenkomsten willen we aandacht geven aan de oude thematiek van de godsbewijzen en aan het moderne vervolg daarop. De eerste avond behandelen we de theologie- en filosofiegeschiedenis van de godsbewijzen tot en met Kant, en op de tweede avond oriënteren we ons in de theologische en filosofische ontwikkelingen op dit punt in de twee eeuwen na Kant.

Begeleiding Dr. J. Bruin
Data maandag 3 en 17 maart 2014
Tijd 20.00 tot 22.00 uur
Plaats Willibrordushuis, Westerweg 267, Heiloo
Kosten Ä 3,-- per persoon